Minigolf, golf sporunun minyatür biçimidir. “Golf” yerine “minigolf” olarak adlandırılan bu etkinlik hangi biçimde olursa olsun "dünyanın ilk minigolf sahası" İskoçya’daki St. Andrews’de 1867 yılında kurulan ve bugün de işletilmekte olan ve halka açık olan Ladies' Putting Club olduğu kabul edilebilir. "Himalayalar" olarak adlandırılan bu 18-delikli yeşil alana sahip saha, St. Andrews’deki prestijli Royal & Ancient Golf Klübü’nün üyeleri tarafından kurulmuştur. Kadınlar golf oyununa ilgi duymaya başladı, ancak dönemin tutucu toplumsal bakış açısı, bir golf vuruşunun gerektirdiği bu hareketleri halka açık bir alanda bir kadının yapmasını
kabul edemiyordu. Bu nedenle kadınlar için 18-delikten oluşan kısa bir golf sahası inşa edildi– bunun dünyada ilk "minyatür golf sahası " olduğu düşünülüyor.
Birkaç yıl sonra Amerika ve İngiltere’deki birçok otelde minyatür boyutta bir golf sahasına yer vermek geleneksel hale geldi, genelde golf sahalarıyla aynı tasarım kullanılıyordu, ancak minigolf sahaları 10 kat daha küçük boyutlardaydı. Oyun bir golf sopası ve kısa bir sürücü ile oynanıyordu ve "garden golf", "pitch and putt golf", "clock golf" ya da "par 3 golf" olarak adlandırılıyordu.
Yapay malzemelerden yapılan geometrik biçime sahip minigolf sahaları 20. yüzyılın ilk döneminde kullanılmaya başladı. Bu tür sahalarla ilgili ilk kayıt Gofstacle adında bir minigolf sahasını tanıtan 8 Haziran 1912 tarihli The Illustrated London News gazetesinde çıkan yazıdır.
Ticari seri üretime giren ilk standart minigolf sahası Thistle Dhu ("This'll Do") sahası 1916 yılında Pinehurst, Kuzey Carolina’da, ve 1927 Tom Thumb, Lookout Mountain, Tennessee’de Garnet Carter idi. Bir golf tutkunu olan Thomas McCulloch Fairbairn 1922 yılında uygun bir yapay yeşil yüzey alan formülü getirerek oyunda devrim yarattı—bu, pamuktohumu kabuğu, kum, yağ, ve boyadan oluşan bir karışımdı. Bu buluşla birlikte minyatür golfe artık her yerde ulaşılabiliyordu; 1920’li yılların sonlarında sadece New York’un çatılarında 150’den fazla ve bütün ABD’de on binlerce golf sahası vardı. 20. yüzyılın ilk döneminde Amerika’da yaşanan bu minigolf çılgınlığı 1930’lı yılların sonundaki ekonomik bunalım döneminde sona erdi. ABD’deki neredeyse bütün minigolf sahaları 1930’lardan önce kapandı ve yıkıldı.
Minigolf Kıta Avrupa’sına ulaştı
Kıta Avrupa’sındaki kayıtlara geçen ilk minigolf sahalarından biri 1926 yılında Fr. Schröder tarafından Almanya’nın
Hamburg kentinde inşa edildi. Schröder ABD ziyaretinde minigolf sahalarının bütün ülkeye yayılmış olmasından çok etkilendi.
1930 yılında Edwin O. Norrman ve Eskil
Norman , birkaç yıl ABD’de kaldıktan ve Amerika’daki minigolf patlamasının altın günlerine tanık olduktan sonra İsveç’e döndü. 1931 yılında "
Norman och Norrmans Miniatyrgolf" adında bir şirket kurdular ve İsveç pazarı için standart minigolf sahaları üretmeye başladılar. Sonraki yıllarda parklara ve başka uygun alanlara minigolf sahaları yaparak bu yeni etkinliğin bütün İsveç’e yayılmasını sağladılar.
İsveç’teki minigolf sahaları genelde tenis sahası kumundan yapılan oyun alanının çevresinde dikdörtgen bir ahşap çerçeve içindedir (Amerikalı üreticiler minigolf sahalarının yüzeyinde yeni geliştirilen patentli keçe kullanırlar). Keçe yüzey malzemesi olarak İsveç’te 1960’ların ortalarına kadar popüler değildi – ancak o dönemden itibaren yağışlı havalarda kolaylıkla minigolf oynanabilmesine olanak tanıması nedeniyle İskandinavya ve Britanya’da uygulamada kullanılan tek yüzey malzemesi haline geldi. (Keçe yüzeye sahip minigolf sahalarda yağışlı havalarda da golf oynanabilir, çünkü keçe suyu emer ve toprağa iletir. Yüzey malzemesi olarak beton ve eternit de yaygın olarak kullanılmaktadır, ancak bunlar yağmurlu havalarda kullanılamaz, çünkü yağmur suyu birikinti oluşturur, topun ilerlemesine engel olur.)
1937 yılında kurulan İsveç Minigolf Federasyonu (Svenska Bangolfförbundet) dünyanın en eski minigolf spor kuruluşudur. Minigolf’de Ulusal İsveç şampiyonası 1939 yılından itibaren her yıl düzünlenmektedir. Öteki ülkelerde minigolf spor federasyonları, II. Dünya Savaşı sonrası bunalım nedeniyle 1950’li yılların sonunda kurulmaya başladı (İsveç Dünya Savaşlarında izlediği başarılı tarafsızlık politikası nedeniyle savaşlardan etkilenmedi).
Ancak kayıtlara geçen ilk minigolf yarışmaları ABD’de düzenlendi. İlk Ulusal Tom Thumb Açık minigolf turnuvası 1930 yılında düzenlendi, verilen toplam ödül 10,000 dolardı (en büyük ödül 2,000 dolar idi). Eleme turları 48 eyalette oynandı, ve Lookout Mountain, Chattanooga, Tennessee’deki final yarışmasına otuz eyaleti temsil eden 200’ü aşkın oyuncu katıldı. Bunalım yıllarından on yıl sonra, minigolf ABD’de bir yarışma sporu olarak popülerliğini yitirdi, ancak son birkaç yılda yeniden popüler olmaya başladı. Olumlu olansa, Amerika’da 1930’lardaki minigolf sporu patlamasınının birçok Avrupa ülkesini etkilemiş ve minigolf sporunun ateşinin bu sporun Amerika’da bunalıma girmesinden sonra yaşamış olmasıdır.
Bunalım Yılları Sonrası
1938 yılında
Binghamton , New York’lu Joe ve Robert Taylor kendi minyatür golf sahalarını inşa edip işletmeye başladılar. Bu sahalar 20’lerin sonu ve 30’ların başındaki sahalardan farklıydı; sadece yollardan, kıvrımlardan, kıyılardan oluşmuyordu, zaman zaman da içine borular döşeniyordu. İnşa ettikleri sahalarda sadece manzara (çevre düzenlemesi) değil, engeller, yel değirmenleri, şatolar ve dilek havuzları kullandılar.
Sahaların kalitesinden etkilenen birçok müşteri Taylor’lardan kendileri için de saha üretmesini talep etti. 1940’lı yılların başında Joe ve Bob, Taylor Brothers şirketini kurdu, golf sahası üretme işine girdiler ve sektöre minigolf sahalarında kullanılmak üzere engeller sunmaya başladılar. Kore ve Vietnam Savaşları süresince, birçok asker ABD ordusunun sipariş verdiği ve denizaşırı bölgelere gönderdiği Taylor Kardeşlerin ürettiği prefabrik sahada golf oynadı.
50’li yılların sonuna kadar—hepsi olmasa da—ürün katalogları Taylor Kardeşlerin ürünlerine yer veriyordu. 1961 yılında Bob Taylor, Putt-Putt’tan Don Clayton ve Arnold Palmer Miniature Golf’den Frank Abramoff NAPCOMS ("Ulusal Golf Sahası Üreticileri, İşletmecileri ve Tedarikçileri Derneği ") olarak bilinen ilk minyatür golf derneğini kurdular. İlk toplantılarını New York’ta düzenlediler. Bu organizasyonun sadece birkaç yıl sürmesine karşın, minyatür golfü tanıtmak amacıyla minyatür golf işletmecilerini bir araya getiren ilk girişim olması önemliydi.
1955 yılında, Al Lomma ve kardeşi Ralph Lomma tarafından kurulan Lomma Enterprises, Inc. şirketi animasyonlu engelleri canlandırdı. Bu engeller hem iyi nişan almak hem de çok iyi bir zamanlama gerektirir; aksi taktirde dönen yeldeğirmeni kolları, dönen heykeller, ve başka eğilen engeller isabeti güçleştirir.
ABD’de, Mayıs ayının ikinci Cumartesi günü Ulusal Minyatür Golf Günü olarak kutlanır. Bu etkinlik bu yıl 12 Mayıs’da düzenlendi, ve resmi olarak tanınacak ve 2008'in McGraw Hill tarafından yayınlanan Chase's Calendar of Events sayısında yer alacak.
Diğer ülkeler
Minigolf bugüne kadar Avrupa ve ABD dışında popülerlik kazanamadı. Bunun bir nedeni de ekonomik olabilir: gelişmekte olan ülkeler sınırlı olan spor fonlarını kamuoyunun dikkatini çeken ve medyada yer bulan sporlara yatırıyorlar, daha az popüler olan sporlara çok az fon ayrılıyor ya da hiç fon ayrılmıyor. (Minigolf Avrupa ve Amerika’da en popüler açık hava oyunudur, ancak sadece bir hobi etkinliği olarak, bir yarışma sporu olarak değil.)
1950’li yıllarda American Putt-Putt şirketi ürettiği minigolf sahalarını Güney Afrika, Avustralya, Japonya, Hindistan, Pakistan, Arjantin, Brezilya ve Doğu Bloku ülkelerine ihraç etti. Minigolf sahaları dünyanın her yerinde görülmektedir, ancak en çok ABD, İngiltere, İskandinavya ve Orta Avrupa’da popülerdir.
Gelişen bir yarışma sporu
Neredeyse bütün Avrupa ülkeleri minigolfü bir yarışma sporu olarak tanıtımını yapan resmi ulusal federasyona sahiptir. İki yılda bir düzenlenen Avrupa Şampiyonasına yirmiyi aşkın Avrupa ülkesinden yarışmacılar katılmaktadır. Avrupa dışında uluslararası minigolf yarışmalarına katılan ülkeler ABD, Rusya, Ukrayna, Japonya, Singapur ve Tayvan’dır. Moldova, Meksika, Hindistan, Tayland, Avustralya ve Yeni Zelanda’da da ulusal minigolf federasyonuna sahiptir, ancak bu ülkelerden hiçbiri uluslararası yarışmalara katılmamıştır, ve muhtemelen yurtiçinde de yarışma düzenlememektedir.
Dünya Minigolf Spor Federasyonu 37 ülkeden 40,000 kayıtlı yarışmayı temsil etmektedir. Almanya ulusal minigolf federasyonunun yarışma lisansına sahip 11,000 üyesi, İsveç federasyonunun ise 8,000 kayıtlı yarışma sporcusu vardır. Minigolfün yoğun olarak yapıldığı öteki ülkeler arasında Avusturya ve İsviçre vardır, bu iki ülkede de birkaç bin lisanslı oyuncu vardır. Bunun yanı sıra İtalya, Çek Cumhuriyeti ve Hollanda uluslararası şampiyonalara güçlü bir takım göndermektedir, ancak bu ülkelerdeki lisanslı oyuncu sayısı binlerle ifade edilmemektedir.
Minigolf yarışmalarının yelpazesi Kıta Avrupa’sını kapsar: öteki ülkelerden hiçbir oyuncu (İngiltere, ABD, Japonya vb.) dünya şampiyonalarında ilk 50’ye girmiştir (Erkekler kategorisinde). Neredeyse Avrupa dışındaki bütün ulusal federasyonlar yakın geçmişte kurulmuştur (son 10 yılda).
En büyük para ödülü ABD’de verilmektedir; büyük bir yarışmayı kazanan oyuncu 5,000 dolara kadar ödül kazanmaktadır. Kıta Avrupa’sında para ödülleri genelde oldukça düşüktür, birçok yarışmada gerçek ödül manevidir. Uluslararası şampiyonalarda genelde hiç para ödülü verilmez.
ABD’de ulusal turnuvalar düzenleyen iki organizasyon vardır: Professional Putters Association ve ABD Pro Mini-Golf Association (USPMGA). USPMGA Dünya Minigolf spor Federasyonunda ABD’yi temsil etmektedir, 1995 yılından itibaren aktif üyedir. USPMGA Başkanı Robert Detwiler WMF’nin Kuzey ve Güney Amerika temsilcisidir.
Dünya Minigolf Spor Federasyonunun onayladığı bütün yarışmalar standart sahalarda oynanır, bunların tasarımının yarışma oyununa uygun olup olmadığı denetlenir. WMF halen dört farklı saha türünü kullanır: beton (B , bazen "Bongni", "Minigolf" ya da "Abteilung 1" olarak adlandırılır), eternit (E (İsveç’te EB), bazen "Europabana", "Miniaturgolf" ya da "Abteilung 2" olarak adlandırılır), keçe (F ya da SFR, bazen called "Swedish felt runs") ve Minigolf Açık Sistemi ("O", "OS" ya da "MOS"). Standart olmayan oyun sistemi MOS üç standart sistemin (B,E, F) kapsamadığı minigolf sahalarını kapsar.
Minigolfte dünya rekoru is 18 delikte 18 isabettir. Binden fazla oyuncu eternit sahada bu skoru resmen elde etmiştir. Öteki oyun sistemlerinde 18’de 18’lik mükemmel bir oyun çok ender görülür, ve hiçbir ulusal ya da uluslararası yarışmada resmi olarak elde edilmemiştir. İsveç’te beton ve keçe sahada resmi olmayan bir oyunda 18 isabet elde edildiği bildirilmiştir.
Uluslararası turnuvalar
AGFIS’in üyesi olan Dünya Minigolfspor Federasyonu (WMF), iki yılda bir Dünya Şampiyonası düzenlemektedir (tek sayılı yıllarda); Avrupa ve Asya’daki kıta şampiyonaları ise çift sayılı yıllarda düzenlenir. Bu yarışmaların birçoğu üç farklı yaş grubunda düzenlenir: küçükler (20 yaş altı), yetişkinler (yaş sınırı yok), ve büyükler (45 yaş üstü). Kadınlar ve erkekler için ayrı kategoriler vardır, ancak bazı takım ve çiftler yarışmalarında bir arada oynamaktadırlar. Üst düzeylerde kadınlar ve erkekler arasında yetenek farkları çok küçüktür: bazı durumlarda da büyük uluslararası turnuvalarda bayan oyuncuların turnuvayı kazandığı görülmüştür. Genelde bayanlar kategorisinin şampiyonu erkekler kategorisinde de madalyaya yakın olurdu.
Dünya ve Avrupa Şampiyonaları bugüne kadar MOS sahalarında hiç düzenlenmemiştir (bunlar ABD ve İngiltere’de yaygındır, ve birkaç yıl önce WMF tarafından yarışmalar için onaylanmıştır). Uluslararası yarışmalar genelde 18 delikten oluşan iki sahada düzenlenir, bu sahalardan biri eternit, öteki ise genellikle beton, bazen de keçe’dir. Gelecekte WMF, MOS sahalarında da uluslararası şampiyonalarda kullanması beklenmektedir – böylelikle Amerikan ve İngiliz oyuncular kendi geleneksel sahalarında yeteneklerini sergileme olanağı bulacaklar.
Dünyada en saygın MOS minigolf yarışmaları ABD Masters, ABD Açık, İngiltere Açık, İrlanda Açık, ve Dünya Crazy Golf Şampiyonalarıdır.
Bir başka minyatür golf turnuvası da ABD’de düzenlenen Harris Cup kupasıdır. Harris Miniature Golf Company tarafından düzenlenen Harris Cup yıllık turnavısında 10,000 ABD doları ödül vermektedir.
Kaynak: Wikipedia http://en.wikipedia.org/wiki/Miniature_golf www.ocf.berkeley.edu
.jpg)
.jpg)